Shqiptarë të famshëm në mbarë botën – krenaria e diasporës
Kur një këngë shqiptare kryeson listat botërore, kur një futbollist gëzon me shqiponjën dykrenare ose kur një shkencëtare merr një çmim Nobel, atëherë një ndjenjë e veçantë përshkon diasporën nga Mynihu deri në Cyrih, nga Vjena deri në Nju-Jork: Krenari. Shqiptarët e famshëm dhe shqiptaret kanë lënë gjurmë në mbarë botën gjatë dekadave të fundit në muzikë, sport, letërsi, shkencë dhe humanizëm. Për një popull të vogël me një histori të madhe, kjo është më shumë se thjesht famë: është dëshmia e dukshme se prejardhja dhe suksesi mund të shkojnë bashkë. Ky shkrim jep një pasqyrë faktike, enciklopedike të personaliteteve të njohura me prejardhje shqiptare – kush janë, nga vijnë dhe çfarë përfaqësojnë. Nuk bëhet fjalë për shkëlqim për hir të vetvetes, por për atë që shumëkush në diasporë e ndien: ndjenjën e të qenit pjesë e një bashkësie që ka diçka për të thënë kudo në botë.
Prania shqiptare shtrihet shumë përtej kufijve të Shqipërisë dhe Kosovës. Luftërat, dëbimet dhe migrimi për punë çuan në shekullin e 20-të qindra mijëra familje drejt Evropës Perëndimore, Zvicrës, Gjermanisë, Britanisë së Madhe dhe SHBA-së. Nga këto familje dolën fëmijë që sot janë yje botërorë – shpesh të lindur jashtë, por thellësisht të rrënjosur në prejardhjen e tyre. Ata flasin për Shqipërinë dhe Kosovën, mbajnë shqiponjën në lëkurë ose në gjoks dhe i kujtojnë një brezi të tërë se lejohet të jesh krenar për rrënjët e tua. Pikërisht kjo vetëdije e bën gjithë magjinë.
Çfarë do të thotë „krenaria shqiptare" në kontekstin e diasporës?
Krenaria shqiptare – në shqip krenaria shqiptare – përshkruan vetëdijen pozitive për prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e vet. Ajo ushqehet nga një histori e gjatë rezistence, nga besnikëria ndaj fjalës së dhënë (Besa) dhe nga lidhja me ngjyrat kombëtare Kuq e Zi si dhe me shqiponjën dykrenare, Shqiponja. Për brezin e dytë dhe të tretë të diasporës, identifikimi me bashkatdhetarë të suksesshëm është një spirancë e rëndësishme. Ai tregon: nuk duhet të zgjedhësh mes dy botëve. Mund të jesh si në shtëpi në Gjermani ose Zvicër dhe njëkohësisht të thuash me bindje të plotë: „Jam shqiptar".
Kjo përkatësi e dyfishtë pasqyrohet në biografitë e shumë shqiptarëve të famshëm. Ata janë fëmijë emigrantësh që u ngjitën në atdheun e tyre të ri pa harruar të vjetrin. Kush dëshiron të lexojë më shumë për ndjenjën themelore pas kësaj vetëdijeje, do të gjejë një trajtim të hollësishëm në shkrimin tonë Krenaria Shqiptare. Dhe meqë identiteti shqiptar përfshin dy shtete e megjithatë një komb, ia vlen edhe një sy te Një Komb – Shqipëria dhe Kosova, dy flamuj, një komb.
Muzika: yjet shqiptarë që pushtojnë listat botërore
Në pothuajse asnjë fushë historia shqiptare e suksesit e viteve të fundit nuk është aq e dukshme sa në muzikën pop ndërkombëtare. Një varg i tërë artistesh me prejardhje shqiptare i formësojnë sot listat globale – dhe shpesh nuk i fshehin rrënjët e tyre. Për diasporën e re, këta yje shqiptarë prej kohësh janë bërë figura identifikimi.
Dua Lipa
Dua Lipa lindi në Londër më 1995. Prindërit e saj vijnë nga Prishtina në Kosovë dhe emigruan në Britaninë e Madhe në vitet 1990. Dua Lipa është sot ndër këngëtaret pop më të suksesshme në botë; albumet dhe singlet e saj janë shpërblyer disa herë me çmime Grammy dhe Brit Awards. Ajo ka pranuar publikisht dhe në mënyrë të përsëritur rrënjët e saj kosovaro-shqiptare dhe, ndër të tjera, bashkëthemeloi festivalin e muzikës dhe kulturës „Sunny Hill" në Prishtinë, që çdo vit tërheq mijëra vizitorë. Babai i saj, Dukagjin Lipa, është vetë muzikant dhe sipërmarrës. Për shumë të rinj në diasporë, Dua Lipa është një simbol se fama botërore dhe lidhja me atdheun nuk përjashtojnë njëra-tjetrën.
Rita Ora
Rita Ora lindi në Prishtinë më 1990. Familja e saj iku nga trazirat në ish-Jugosllavi dhe u vendos në Londër kur Rita ishte ende fëmijë i vogël. Ajo festoi suksesin e madh në vitet 2010 me disa hite numër një në listat britanike dhe sot është aktive edhe si moderatore televizive dhe aktore. Rita Ora ka theksuar në mënyrë të përsëritur sa e rëndësishme është për të prejardhja kosovare dhe u nderua në Kosovë si ambasadore nderi. Emri i saj – „Ora" në shqip do të thotë „kohë" ose „orë" – prej kohësh është një markë ndërkombëtare.
Bebe Rexha
Bebe Rexha, me emrin e plotë Bleta Rexha, lindi në Bruklin, Nju-Jork, më 1989. Familja e saj ka rrënjë shqiptare; babai i saj vjen nga zona e Dibrës (sot Maqedonia e Veriut), një rajon me popullsi shqiptare. Emri „Bleta" në shqip do të thotë „bletë". Bebe Rexha u bë fillimisht e njohur si tekstshkruese për yje të tjerë, para se të festonte suksese ndërkombëtare me hitet e veta. Ajo flet hapur për identitetin e saj shqiptar dhe ka koncertuar ndër të tjera në Shqipëri dhe Kosovë. Karriera e saj tregon në mënyrë shembullore se si diaspora shqiptaro-amerikane ka zënë vend në industrinë muzikore të SHBA-së.
Era Istrefi
Era Istrefi, e lindur në Prishtinë më 1994, është një këngëtare kosovaro-shqiptare që fitoi vëmendje ndërkombëtare me këngën e saj „Bonbon". Në vitin 2018 ajo mori pjesë në himnin zyrtar të një Kampionati Botëror në futboll dhe u paraqit para një publiku prej miliardash. Muzika e saj ndërthur tinguj pop me ndikime ballkanike. Edhe motra e saj Nora Istrefi është një këngëtare e njohur në hapësirën shqipfolëse – kështu familja Istrefi përfaqëson skenën e gjallë muzikore të Kosovës.
Dhurata Dora
Dhurata Dora, e lindur më 1992, është një këngëtare kosovaro-shqiptare jashtëzakonisht e popullarizuar, sidomos në hapësirën shqipfolëse dhe në diasporë. E lindur në Gjermani dhe e rritur mes dy kulturave, ajo ndërthur në këngët e saj elemente moderne pop dhe hip-hop me tekste shqip. Videot e saj arrijnë miliona shikime në platformat e transmetimit. Dhurata Dora është shembull i një brezi artistesh që këndojnë me vetëdije në shqip dhe kështu e mbajnë gjuhën gjallë në gjithë diasporën.
Mbaje krenarinë tënde në pah – ashtu si yjet mbajnë rrënjët e tyre
Qoftë në koncert, në universitet apo në festë familjare: me bluzën oversized Na jemi Nje „Albanian Eagle" (nga 37,99 €) tregon qëndrim – slogani „Na jemi një" do të thotë pikërisht kjo. Zbulo stile të tjera domethënëse në koleksionin tonë Veshje & Fanella ose shfleto bestsellerët tanë. Dërgesë e shpejtë nga Gjermania, e përgatitur me dashuri.
Sporti dhe futbolli: shqiponja dykrenare mbi fushë
Pak vende e tregojnë krenarinë shqiptare aq drejtpërdrejt sa stadiumi i futbollit. Kur lojtarët e kombëtares formojnë shqiponjën dykrenare me duar, gëzon e gjithë diaspora. Sidomos në futboll, shumë lojtarë me prejardhje shqiptare kanë bërë karrierë në ligat e mëdha evropiane dhe në kombëtaret. Këta shqiptarë të njohur e mbajnë prejardhjen e tyre fjalë për fjalë në gjoks.
Xherdan Shaqiri
Xherdan Shaqiri lindi në Gjilan të Kosovës më 1991 dhe u rrit në Zvicër, ku familja e tij emigroi kur ai ishte ende fëmijë. Ai luajti për kombëtaren zvicerane dhe ishte pjesë e disa ekipeve për Kampionatin Botëror dhe Evropian. Në nivel klubi ai ishte nën kontratë ndër të tjera me FC Bayern Mynihun, FC Liverpoolin dhe klube të tjera të nivelit të lartë, me të cilat fitoi tituj kombëtarë dhe ndërkombëtarë. Prejardhja kosovaro-shqiptare e Shaqirit është e njohur; për një kohë ai mbante në këpucët e futbollit si flamurin zviceran ashtu edhe atë kosovar. Ai konsiderohet një nga fytyrat më të spikatura të diasporës sportive shqiptare.
Granit Xhaka
Granit Xhaka, i lindur në Bazel më 1992, është gjithashtu djali i një familjeje kosovaro-shqiptare. Ai u bë kapiten shumëvjeçar i kombëtares zvicerane dhe luajti në nivel klubi ndër të tjera për Borussia Mönchengladbach, FC Arsenalin në Londër dhe Bayer 04 Leverkusen, me të cilin fitoi kampionatin gjerman. Vëllai i tij Taulant Xhaka përkundrazi zgjodhi kombëtaren shqiptare – një rast i jashtëzakonshëm ku dy vëllezër u përballën në një ndeshje të Euro 2016, secili për një vend të ndryshëm, të dy me rrënjë shqiptare. Për shumëkënd kjo histori është simbol i kombit shqiptar të ndarë e megjithatë të bashkuar.
Lorik Cana
Lorik Cana, i lindur në Prishtinë më 1983, ishte për shumë vite kapiten i kombëtares shqiptare dhe e udhëhoqi atë në vitin 2016, si prijës, drejt pjesëmarrjes së parë në një Kampionat Evropian në histori – një moment historik për futbollin shqiptar. Si familje ata ikën në Zvicër në vitet 1990. Në nivel klubi Cana luajti në Francë, Itali dhe Angli, ndër të tjera për Olympique Marseille dhe SS Lazion e Romës. Ai është i njohur për lojën e tij luftarake dhe identifikimin e thellë me kombëtaren; angazhimi dhe roli i tij udhëheqës e bënë një figurë simbol.
Armando Broja
Armando Broja, i lindur në Slough të Anglisë më 2001, i përket brezit më të ri të futbollistëve me prejardhje shqiptare. Familja e tij ka rrënjë shqiptare, dhe Broja zgjodhi të luajë për kombëtaren shqiptare, edhe pse mund të kishte luajtur për Anglinë. Si sulmues ai ishte nën kontratë me FC Chelsean dhe grumbulloi përvojë në Premier Ligën angleze. Ai përfaqëson një valë të re talentesh të reja, të formuara në Evropën Perëndimore, që zgjedhin me vetëdije shqiponjën dykrenare në gjoks.
Përveç këtyre katërve ka edhe shumë të tjerë: lojtarë si Milot Rashica, Vedat Muriqi, Berat Djimsiti ose Nedim Bajrami i mbajnë ngjyrat shqiptare në garat ndërkombëtare. Me Kampionatin Evropian dhe Kampionatin Botëror të ardhshëm 2026, futbolli shqiptar rikthehet sërish në qendër të vëmendjes – e bashkë me të tifozët në diasporë, që i mbështesin ekipet e tyre me zë të lartë dhe me plot ngjyra.
Ngrohu për Botërorin 2026 – me pamjen e kombëtares
Trego ngjyrat e tua në ndeshjen e ardhshme të kombëtares: siguro fanellën origjinale të Shqipërisë për vendas (69,00 €), mbështill rreth teje shallin e tifozëve „Shqipëria" 2026 (16,99 €) ose merr paketën e plotë të tifozit Albania me shall, fanellë dhe flamur (44,99 €). Gjithçka rreth ditës së ndeshjes dhe korteoit me makina e gjen te Fanellat & Veshjet.
Letërsia dhe shkenca: mendimtarë me ndikim botëror
Jo vetëm në skena dhe fusha futbolli kanë arritur shqiptarët gjëra të mëdha. Edhe në letërsi dhe shkencë gjenden emra të nivelit ndërkombëtar, të çmuar shumë përtej hapësirës shqipfolëse.
Ismail Kadare
Ismail Kadare, i lindur në Gjirokastër më 1936 dhe i ndjerë më 2024, konsiderohet shkrimtari shqiptar më i rëndësishëm i modernitetit. Vepra e tij përfshin romane, tregime dhe poezi që janë përkthyer në më shumë se 40 gjuhë. Tituj të njohur si „Gjenerali i ushtrisë së vdekur" ose „Prilli i thyer" ndërthurin historinë, mitologjinë dhe të tashmen shqiptare në letërsi botërore. Në vitin 2005 Kadare mori si laureati i parë çmimin prestigjioz Man Booker International Prize; për vite me radhë u konsiderua kandidat për çmimin Nobel në letërsi. Kadare shkroi një pjesë të madhe të veprës së tij nën kushtet e diktaturës komuniste në Shqipëri dhe emigroi në Francë më 1990. Krijimtaria e tij letrare e bëri kulturën shqiptare të lexueshme dhe të dukshme në mbarë botën.
Ferid Murad – çmimi Nobel për mjekësi
Ferid Murad, i lindur në Whiting në shtetin amerikan të Indianës më 1936 dhe i ndjerë më 2023, ishte një mjek dhe farmakolog amerikan me prejardhje shqiptare. Babai i tij vinte nga Shqipëria dhe emigroi në Shtetet e Bashkuara. Në vitin 1998 Ferid Murad mori, së bashku me dy kolegë, çmimin Nobel për fiziologji ose mjekësi për zbulimin e rolit të monoksidit të azotit si molekulë sinjalizuese në sistemin kardiovaskular. Ky kërkim hodhi themele të rëndësishme për mjekësinë moderne, ndër të tjera për trajtimin e sëmundjeve kardiovaskulare. Ferid Murad i pranoi rrënjët e tij shqiptare dhe u nderua në Shqipëri dhe Kosovë si një personalitet i shquar shkencor. Ai është laureati i Nobelit më i spikatur me prejardhje shqiptare në fushën e shkencave natyrore.
Përveç këtyre të dyve ka edhe mendimtarë e studiues të tjerë me prejardhje shqiptare, kontributet e të cilëve vazhdojnë të veprojnë në filozofi, gjuhësi dhe mjekësi. Fakti që një fëmijë emigrantësh shqiptarë në SHBA arriti të fitojë një çmim Nobel është për shumëkënd në diasporë një simbol i fuqishëm: arsimi, puna e palodhur dhe prejardhja nuk janë në kundërshtim, por mund të mbështesin njëra-tjetrën. Pikërisht këtë mesazh shumë familje në diasporë ua përcjellin edhe sot fëmijëve të tyre.
Një shenjë për kulturën dhe prejardhjen – për ta dhuruar
Kërkon një dhuratë kuptimplote për një bashkatdhetar ose bashkatdhetare krenare? Bizhuteritë shqiptare me shqiponjë – si medaljoni gjerdan Shqiponja (34,99 €) – e mbajnë Shqiponjën pikërisht mbi zemër. Te Dhuratat & Setet tona gjen gjënë e duhur për çdo rast. Këshillë: nga 15 € vlerë blerjeje ka një dhuratë falas.
Historia dhe humanizmi: figura simbol të një kombi
Para se të kishte yje pop dhe futbollistë profesionistë shqiptarë, figura historike e formësuan pamjen e popullit shqiptar në botë. Dy emra spikasin veçanërisht – dhe që të dy përmenden këtu me qëllim vetëm shkurt, sepse meritojnë shkrime të tyre të veçanta e të hollësishme.
Nënë Tereza
Nënë Tereza, e njohur në mbarë botën si Mother Teresa, lindi më 1910 si Anjezë Gonxhe Bojaxhiu në Shkup; familja e saj ishte me prejardhje shqiptare. Si murgeshë katolike ajo themeloi në Kalkutë urdhrin e „Misionareve të Bamirësisë" dhe ia kushtoi jetën më të varfërve ndër të varfrit. Në vitin 1979 mori çmimin Nobel për paqe; në vitin 2016 u shpall shenjtore nga Kisha Katolike. Për shumë shqiptarë – pavarësisht fesë – ajo është një figurë simbol e dashurisë ndaj të afërmit dhe një shembull se rrënjët shqiptare dhe veprimtaria humanitare botërore shkojnë bashkë. Më shumë për jetën e saj lexoni në shkrimin tonë Nënë Tereza – shenjtorja e Shqipërisë.
Skanderbeg (Gjergj Kastrioti)
Skanderbeg, me emrin e plotë Gjergj Kastrioti (1405–1468), është heroi kombëtar i Shqipërisë. Për më shumë se një çerek shekulli ai mbrojti trojet shqiptare kundër zgjerimit osman dhe u bë simbol i rezistencës dhe i bashkimit. Stema e tij me shqiponjën dykrenare e formëson edhe sot flamurin shqiptar. Skanderbeu nuk është një „i famshëm" në kuptimin modern, por themeli historik i vetëdijes shqiptare. Biografinë e tij të hollësishme e gjeni në shkrimin tonë Skanderbeg – heroi kombëtar i Shqipërisë dhe trashëgimia e tij.
Këto personalitete historike formojnë njëfarësoj urën drejt yjeve të sotëm: gjatë shekujve ata e formuan vetëdijen se prejardhja shqiptare është e lidhur me vlera si qëndresa, besnikëria dhe njerëzimi. Kur sot një këngëtare ose një futbollist e tregon shqiponjën, ata lidhen – me vetëdije ose pa vetëdije – me këtë traditë të gjatë.
Pse shqiptarët e famshëm janë kaq të rëndësishëm për diasporën
Për njerëzit që rriten larg atdheut të vjetër, bashkatdhetarët e njohur përmbushin një funksion të veçantë. Ata janë njëkohësisht shembuj, figura identifikimi dhe ambasadorë. Një fëmijë prindërish shqiptarë në Shtutgart, Cyrih ose Vjenë, që sheh në televizor se si festohet një Dua Lipa ose një Xherdan Shaqiri, merr një mesazh të rëndësishëm: prejardhja jote nuk është diçka që duhet ta fshehësh – është diçka për të cilën mund të jesh krenar.
Ky funksion shembulli vepron në disa drejtime. Nga brenda ai forcon vetëdijen dhe bashkimin e bashkësisë. Nga jashtë ai ndryshon pamjen që të tjerët kanë për shqiptarët. Aty ku dikur mbase mbizotëronin paragjykimet ose padituria, sot qëndrojnë artistë, sportistë dhe shkencëtarë të suksesshëm. Suksesi i individëve rrezaton kështu mbi gjithë bashkësinë – një efekt që mund të vërehet në shumë bashkësi të diasporës në mbarë botën.
I shtohet kësaj forca bashkuese. Qoftë në Londër, Nju-Jork, Mynih apo Prishtinë – kur një yll shqiptar feston një sukses, gëzon i gjithë kombi përtej të gjitha kufijve. Pikërisht këtu shfaqet koncepti Një Komb: shqiptarët në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi dhe në diasporën botërore ndihen pjesë e së njëjtës bashkësi. Personalitetet e famshme e bëjnë këtë ndjenjë të prekshme dhe të festueshme.
VIP-at shqiptarë dhe lidhja e tyre me Kuq e Zi
Bie në sy sa hapur shumë VIP-a shqiptarë e tregojnë prejardhjen e tyre. Kjo nuk është e vetëkuptueshme – disa personalitete me prejardhje emigrantësh i mbajnë rrënjët më të mbuluara. Te yjet shqiptarë shpesh ndodh e kundërta: ata mbajnë shqiponjën dykrenare, flasin për Shqipërinë dhe Kosovën, dalin në festivale në atdhe dhe angazhohen për projekte kulturore. Kjo dukshmëri ka një sfond të thellë kulturor.
Ngjyrat Kuq e Zi dhe shqiponja dykrenare janë për shqiptarët më shumë se thjesht simbole. E kuqja qëndron tradicionalisht për guximin dhe gjakun e derdhur për lirinë, e zeza për fuqinë dhe dinjitetin e shqiponjës. Kush dëshiron të mësojë më shumë për kuptimin e këtyre ngjyrave, do t'i gjejë hollësitë në shkrimin tonë për kuptimin e ngjyrave shqiptare të kuqe dhe të zezë. Dhe historinë e vetë shqiponjës dykrenare – Shqiponja – e shpjegojmë në artikullin Shqiponja dykrenare.
Pra, kur një yll si Shaqiri e formon shqiponjën me duar, ai i referohet një simboli shekullor. Ky gjest lexohet për sekonda nga miliona njerëz – dhe e lidh yllin modern botëror me heroin kombëtar Skanderbeun, stema e të cilit mbante shqiponjën. Në këtë kod pamor qëndron një pjesë e madhe e fuqisë emocionale që shqiptarët e famshëm shpalosin në diasporë.
Për kë është cili simbol dhurata e duhur?
Krenaria për shqiptarët e famshëm mund të shprehet edhe në përditshmëri – dhe bëhet një dhuratë e shkëlqyer. Ja një pasqyrë e shkurtër sipas rastit dhe kategorisë së çmimit, krejt pa reklamë me persona realë, por thjesht si orientim për zemra krenare:
- Nën 20 €: Një shall tifozësh „Shqipëria" (16,99 €), një byzylyk me shqiponjë i rregullueshëm (12,99 €) ose një varëse shqiponje dykrenare e hijshme (16,99 €) – gjeste të vogla me kuptim të madh.
- Dhuratë domethënëse: Bluza oversized Na jemi Nje (37,99 €) ose një gjerdan Shqiponja cilësor (34,99 €) për të gjithë ata që duan ta mbajnë krenarinë e tyre në pah.
- Paketë për tifozët e vërtetë: Paketa partnere me shall dhe flamur (64,99 €) ose Paketa Albania „Ti Shqiperi me jep Nder" (49,99 €) – ideale për Ditën e Flamurit ose si surprizë për gjithë familjen.
Me kërkesë ta paketojmë dhuratën dhe i bashkëngjisim një kartolinë urimi shqiptare (4,99 €). Kështu një dhuratë kthehet në një homazh të vogël ndaj prejardhjes së përbashkët – dhe nga 15 € vlerë blerjeje ka veç kësaj një dhuratë falas.
Brezi i ri: talentet e diasporës së nesërme
Lista e shqiptarëve të famshëm rritet vazhdimisht. Përveç emrave të konsoliduar, po shtyhen përpara talente më të reja – në muzikë, në sport, në film dhe modë, në shkencë dhe sipërmarrje. Reperë dhe këngëtare nga diaspora gjermanishtfolëse dhe zvicerane përziejnë tekste shqip me ritme moderne. Futbollistë të rinj, të formuar në qendrat evropiane të zhvillimit të të rinjve, gjithnjë e më shumë zgjedhin me vetëdije kombëtaren shqiptare ose kosovare. Dhe në universitetet nga Cyrihu deri në Boston kërkojnë studiues të rinj, familjet e të cilëve dikur erdhën si emigrantë.
Ky zhvillim nuk është rastësi. Ai është rezultat i familjeve që i japin vlerë arsimit, bashkimit dhe ruajtjes së kulturës së vet. Brezi i dytë dhe i tretë i diasporës sot disponon njohuritë gjuhësore, rrjetet dhe vetëdijen për të pasur sukses në vendet pritëse pa hequr dorë nga prejardhja. Për ta shqiponja dykrenare nuk është shenjë ndarjeje, por vetëdijeje.
Mbetet për t'u parë me kureshtje se cilët emra do të shtohen në vitet e ardhshme. E sigurt është: historia e shqiptarëve të famshëm nuk ka mbaruar ende. Çdo brez i ri e shkruan më tej – në skenë, në fushë, në laborator dhe në auditor. Dhe secila prej këtyre historive të suksesit e forcon edhe një copë krenarinë shqiptare.
Trego flamurin – në shtëpi, në makinë, në festë
Qoftë në Ditën e Flamurit Dita e Flamurit, në korteon me makina apo si dekor muri: me Flamurin e Shqipërisë Premium 90x150 (13,99 €), flamurin madhështor XXL 180x300 (34,99 €) ose flamujt e makinës në set dyshe (8,99 €) tregon ngjyrën tënde. Më shumë prej tyre te koleksioni i Flamujve – dërgesë e shpejtë nga Gjermania.
Pyetje të shpeshta për shqiptarët e famshëm
Kush janë shqiptarët e famshëm më të njohur në botë? Ndër personalitetet me prejardhje shqiptare më të njohura ndërkombëtarisht janë këngëtaret Dua Lipa, Rita Ora dhe Bebe Rexha, futbollistët Xherdan Shaqiri, Granit Xhaka dhe Lorik Cana, shkrimtari Ismail Kadare, laureati i Nobelit Ferid Murad si dhe figurat historike Nënë Tereza dhe heroi kombëtar Skanderbeg.
A është Dua Lipa shqiptare? Dua Lipa lindi në Londër më 1995, por prindërit e saj vijnë nga Prishtina në Kosovë. Ajo ka rrënjë kosovaro-shqiptare dhe e pranon publikisht prejardhjen e saj, ndër të tjera përmes festivalit „Sunny Hill" në Prishtinë që e bashkëthemeloi.
A ka një laureat shqiptar të çmimit Nobel? Po. Ferid Murad, një farmakolog amerikan me rrënjë shqiptare nga ana e babait, mori çmimin Nobel për fiziologji ose mjekësi më 1998. Përveç kësaj, Nënë Tereza, që ishte me prejardhje shqiptare, mori çmimin Nobel për paqe më 1979.
Pse aq shumë yje shqiptarë e tregojnë shqiponjën dykrenare? Shqiponja dykrenare, në shqip Shqiponja, është simboli qendror kombëtar dhe zbukuron flamurin shqiptar. Ta tregosh atë – për shembull e formuar me duar – është një pranim i dukshëm i prejardhjes dhe e lidh diasporën botërore me një traditë shekullore.
A luajnë Shaqiri dhe Xhaka për Shqipërinë apo Zvicrën? Të dy luajnë për kombëtaren zvicerane, por kanë rrënjë kosovaro-shqiptare. Vëllai i Granit Xhakës, Taulanti, përkundrazi zgjodhi kombëtaren shqiptare – një shembull i njohur i identitetit shqiptar të ndarë e megjithatë të bashkuar.
Përfundim: një popull, shumë shembuj
Nga listat botërore, në stadiumet e mëdha të futbollit, deri te auditorët e shkencës – shqiptarët e famshëm dhe shqiptaret kanë bërë emër në pothuajse çdo fushë. Biografitë e tyre tregojnë pothuajse gjithmonë të njëjtën histori: familje që emigruan, fëmijë që u ngjitën, dhe një krenari për prejardhjen që nuk humbi kurrë. Për diasporën, këto personalitete janë shumë më tepër se thjesht famë. Ata janë dëshmia e gjallë se rrënjët shqiptare dhe suksesi botëror shkojnë dorë për dore. Qoftë Dua Lipa apo Ferid Murad, Xherdan Shaqiri apo Ismail Kadare – të gjithë mbartin një copë Shqipërie dhe Kosove në botë. Dhe i kujtojnë çdo brezi ta jetojë Krenarinë e vet, në pah dhe me vetëdije.
Këtë krenari nuk duhet vetëm ta ndiesh – mund ta mbash dhe ta ndash. Zbulo bestsellerët tanë, bluzën shprehëse oversized Na jemi Nje (37,99 €), bizhuteri mbresëlënëse me shqiponjë ose një flamur të Shqipërisë për në shtëpi dhe korteon e ardhshme me makina. Gjithçka e përgatitur me dashuri dhe e dërguar shpejt nga Gjermania – për të gjithë ata që me zemër të plotë thonë: Na jemi një.